Lắp điện mặt trời mái nhà: Israel bắt buộc – Việt Nam khuyến khích mạnh mẽ

Israel ban hành quy định bắt buộc lắp điện mặt trời mái nhà cho công trình xây mới. Phân tích chính sách, cách tính công suất và cơ hội tại Việt Nam.

Với mục tiêu giúp người dân tự chủ năng lượng, Israel đã ban hành quy định bắt buộc lắp điện mặt trời mái nhà cho các công trình xây mới; hiệu lực thi hành từ 11.12.2025.

Quy định áp dụng cho cả hộ gia đình và các tòa nhà phi dân cư (tòa nhà thương mại, nhà máy, nhà kho…) có diện tích mái trên 250m².

• Công suất yêu cầu: Mỗi hệ thống phải đạt tối thiểu 5kW.
• Công thức tính: Công suất lắp đặt được tính bằng Diện tích mái (m²) chia cho 20. Ví dụ: Một tòa nhà có diện tích mái 250m² sẽ cần lắp hệ thống có công suất khoảng 12.5 – 15kW.

Góc nhìn SUNEMIT:

• Việc nhà chức trách Israel lựa chọn cách tính công suất dựa trên Diện tích mái thay vì hóa đơn tiền điện hay diện tích sàn là một lựa chọn thông minh về mặt quản trị công cộng, vì: Không phụ thuộc hành vi tiêu dùng từng hộ; Dễ tiêu chuẩn hóa khi cấp phép xây dựng; Khai thác tối đa tiềm năng mặt bằng mái.
• Trong thực tế tại Việt Nam, cách tính công suất lắp đặt thường linh hoạt hơn, phù hợp với điều kiện kinh tế và nhu cầu sử dụng của từng hộ gia đình/doanh nghiệp.
• Căn cứ trên nhu cầu phổ biến của hộ gia đình/doanh nghiệp, SUNEMIT đã tính giúp bạn mức công suất và diện tích lắp đặt. Bạn có thể tham khảo bảng giá lắp điện năng lượng mặt trời áp mái 2025 tại đây.

Tầm nhìn chiến lược của Israel

Trở lại câu chuyện tại quốc gia Trung Đông, chi phí đầu tư hệ thống điện mặt trời dao động từ 45 – 90 nghìn NIS (đồng Shekel Israel; tương ứng ~ 360 – 720 triệu đồng), tùy thuộc vào khu vực và đặc thù mái nhà.

Các hộ gia đình muốn tự chủ năng lượng hoàn toàn có thể trả thêm chi phí để lắp đặt kèm Pin lưu trữ, theo GreenDays – đơn vị so sánh giá lắp đặt uy tín tại Israel.

Bộ Năng lượng và Cơ sở hạ tầng Israel ước tính, với giá điện hiện tại là 0,56 NIS/kWh, sau khi trừ chi phí lắp đặt, việc bán điện dư thừa có thể mang lại cho người dân mức tỷ suất lợi nhuận (ROI) lên tới 15% mỗi năm.

Động thái này nằm trong chiến lược phủ xanh thêm 100.000 – 150.000 mái nhà của Israel. Nước này đã cam kết đạt 30% tỷ trọng năng lượng tái tạo vào năm 2030, nhưng hiện mới chỉ hoàn thành được một nửa chặng đường.

Thông qua quy định bắt buộc này, Chính phủ Israel kỳ vọng sẽ bổ sung thêm hàng trăm MW điện sạch mỗi năm, hướng tới mục tiêu đạt tổng công suất 3.500 MW vào năm 2040.

Việt Nam: chưa bắt buộc, mà đang khuyến khích mạnh mẽ 

Trên thế giới, bang California (Hoa Kỳ) là nơi tiên phong áp dụng quy định bắt buộc lắp điện mặt trời mái nhà cho các công trình xây mới từ năm 2020. Tiếp bước xu hướng là Pháp, Ý và một số bang tại Đức. Liên minh châu Âu (EU) cũng đang chuẩn bị lộ trình tương tự cho các nước thành viên trong giai đoạn 2026 – 2032.

Hiện Việt Nam không bắt buộc, mà đang khuyến khích mạnh mẽ.

• Bộ Công Thương đang trong quá trình soạn thảo/sửa đổi các nghị định và quyết định liên quan đến chính sách ưu đãi cho người dân/doanh nghiệp khi lắp điện mặt trời. Đáng chú ý, Bộ này đang đề xuất chủ đầu tư có thể được bán tới 50% điện dư trên tổng sản lượng thực phát, thay vì 20% như trước đây; hay hỗ trợ chi phí lắp đặt với mức vay với lãi suất “mềm”.

• Đơn giản hóa thủ tục khai báo: Nghị định 58/2025/NĐ-CP – do Chính phủ ban hành ngày 3.3.2025 – quy định rằng, người dân/doanh nghiệp khi lắp điện mặt trời tự dùng phải thông báo tới nhà chức trách địa phương, song đây chỉ là việc làm có tính chất kỹ thuật, chứ không phải thủ tục hành chính nhiêu khê. 
• Tầm nhìn: Trước đó, ngày 22.10.2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định 135/2024/NĐ-CP quy định cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu.
• Riêng với Thủ đô, mới đây trong kế hoạch nâng cao năng lực dự phòng và cung ứng điện đến năm 2030, tầm nhìn 2045, Hà Nội đặt mục tiêu 50% các tòa nhà công sở sử dụng điện mặt trời mái nhà tự dùng, không bán điện vào hệ thống quốc gia.

Israel đã lựa chọn cách tiếp cận bắt buộc để đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng, trong khi Việt Nam hiện đang đi theo hướng khuyến khích và tạo hành lang chính sách cho người dân, doanh nghiệp chủ động đầu tư.

Trong giai đoạn chính sách còn đang hoàn thiện, việc lắp điện mặt trời mái nhà đúng công suất, đúng nhu cầu và đúng thời điểm sẽ quyết định hiệu quả tài chính dài hạn.

Với kinh nghiệm triển khai thực tế cùng sự am hiểu sâu về kỹ thuật và chính sách, SUNEMIT sẵn sàng đồng hành, tư vấn và thiết kế giải pháp điện mặt trời mái nhà phù hợp điều kiện từng công trình – tối ưu chi phí – bền vững lâu dài, giúp khách hàng chủ động đón đầu xu hướng năng lượng tất yếu.